Przejdź do treści
maturas.pl

Zadanie 12.2 — Minimalizacja objetosci stozka za pomoca pochodnej | matura z matematyki, maj 2025

Przedmiot:
Matematyka
Poziom:
rozszerzony
Rok:
2025
Sesja:
maj
Dział:
Optymalizacja i rachunek różniczkowy
Punkty:
4
Formuła:
2023
Typ:
Zadanie otwarte

Treść zadania

Objetosc VV stozka, jako funkcja wysokosci hh stozka, wyraza sie wzorem

V(h)=π3⋅25h3h2−25V(h) = \dfrac{\pi}{3}\cdot\dfrac{25h^3}{h^2-25}

dla h∈(5,+∞)h\in(5,+\infty).

Wyznacz wysokosc tego z rozwazanych stozkow, ktorego objetosc jest najmniejsza. Oblicz te najmniejsza objetosc. Zapisz obliczenia.

Źródło: CKE, arkusz z maja 2025 r.

Rozwiąż zadanie

Rozwiązanie krok po kroku

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Wyznaczamy pochodna funkcji V(h)=π3⋅25h3h2−25V(h)=\dfrac{\pi}{3}\cdot\dfrac{25h^3}{h^2-25} dla h∈(5,+∞)h\in(5,+\infty). Wystarczy zbadac funkcje f(h)=h3h2−25f(h)=\dfrac{h^3}{h^2-25}:

f′(h)=3h2(h2−25)−h3⋅2h(h2−25)2=h4−75h2(h2−25)2=h2(h2−75)(h2−25)2f'(h) = \frac{3h^2(h^2-25)-h^3\cdot2h}{(h^2-25)^2} = \frac{h^4-75h^2}{(h^2-25)^2} = \frac{h^2(h^2-75)}{(h^2-25)^2}

Miejsce zerowe pochodnej (dla h>5h>5): h2=75h^2=75, czyli h=53h=5\sqrt3.

Dla h∈(5,53)h\in(5,5\sqrt3): h2−75<0h^2-75<0, wiec f′(h)<0f'(h)<0 (funkcja malejaca). Dla h∈(53,+∞)h\in(5\sqrt3,+\infty): h2−75>0h^2-75>0, wiec f′(h)>0f'(h)>0 (funkcja rosnaca).

Zatem funkcja VV osiaga wartosc najmniejsza dla h=53h=5\sqrt3.

Obliczamy te wartosc: h2=75h^2=75, h3=75⋅53=3753h^3=75\cdot5\sqrt3=375\sqrt3, h2−25=50h^2-25=50.

V(53)=π3⋅25⋅375350=π3⋅187,53=62,53 π=12532πV(5\sqrt3) = \frac{\pi}{3}\cdot\frac{25\cdot375\sqrt3}{50} = \frac{\pi}{3}\cdot187{,}5\sqrt3 = 62{,}5\sqrt3\,\pi = \frac{125\sqrt3}{2}\pi

Najmniejsza objetosc wsrod rozwazanych stozkow jest rowna 12532π\dfrac{125\sqrt3}{2}\pi i jest osiagana dla h=53h=5\sqrt3.

Klucz oceniania (4 punkty)
  • 1 pktWyznaczenie pochodnej funkcji VV (lub funkcji h3h2−25\frac{h^3}{h^2-25}), np. V′(h)=π3⋅75h2(h2−25)−25h3⋅2h(h2−25)2V'(h)=\frac{\pi}{3}\cdot\frac{75h^2(h^2-25)-25h^3\cdot2h}{(h^2-25)^2}.
  • 1 pktObliczenie miejsca zerowego pochodnej: h=53h=5\sqrt3.
  • 1 pktUzasadnienie (np. poprzez badanie monotonicznosci), ze funkcja VV przyjmuje wartosc najmniejsza dla h=53h=5\sqrt3.
  • 1 pktZastosowanie poprawnej metody i obliczenie najmniejszej objetosci: V(53)=1253π2V(5\sqrt3)=\frac{125\sqrt3\pi}{2}.

Skąd pochodzi to zadanie

Zadanie 12.2 z arkusza: Matura z matematyki — maj 2025, poziom rozszerzony.

Oryginalny arkusz (CKE): plik na stronie CKE (otwiera się w nowej karcie) · zasady oceniania (otwiera się w nowej karcie)

Podobne zadania

Wszystkie zadania z działu „Optymalizacja i rachunek różniczkowy”

Rozwiąż cały arkuszWylosuj 40 zadań z matematyki

Zgłoś błąd w zadaniu