Przejdź do treści
maturas.pl

Zadanie 10 — Pole powierzchni bocznej ostroslupa o krawedzi bocznej prostopadlej do podstawy | matura z matematyki, maj 2025

Przedmiot:
Matematyka
Poziom:
rozszerzony
Rok:
2025
Sesja:
maj
Dział:
Stereometria
Punkty:
5
Formuła:
2023
Typ:
Zadanie otwarte

Treść zadania

Podstawa ostroslupa ABCDSABCDS jest kwadrat ABCDABCD. Krawedz boczna SASA jest wysokoscia ostroslupa, natomiast krawedz podstawy ma dlugosc 3343\sqrt{34}. Cosinus kata β\beta miedzy scianami bocznymi CDSCDS i BCSBCS tego ostroslupa jest rowny (−925)\left(-\dfrac{9}{25}\right).

Oblicz pole powierzchni bocznej tego ostroslupa. Zapisz obliczenia.

Źródło: CKE, arkusz z maja 2025 r.

Rozwiąż zadanie

Rozwiązanie krok po kroku

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Wprowadzmy uklad wspolrzednych z poczatkiem w AA: A=(0,0,0)A=(0,0,0), B=(a,0,0)B=(a,0,0), C=(a,a,0)C=(a,a,0), D=(0,a,0)D=(0,a,0), S=(0,0,h)S=(0,0,h), gdzie a=334a=3\sqrt{34} jest krawedzia podstawy, a h=∣SA∣h=|SA| jest wysokoscia ostroslupa (bo SA⊥SA\perp podstawa).

Wyznaczajac wektory normalne do scian BCSBCS i CDSCDS i obliczajac cosinus kata miedzy nimi, otrzymujemy zaleznosc:

cos⁡β=−a2a2+h2\cos\beta = -\frac{a^2}{a^2+h^2}

(znak minus, bo kat β\beta miedzy scianami jest rozwarty). Z danych cos⁡β=−925\cos\beta=-\frac{9}{25}:

a2a2+h2=925\frac{a^2}{a^2+h^2}=\frac{9}{25}
25a2=9a2+9h225a^2=9a^2+9h^2
16a2=9h216a^2=9h^2
h=4a3h=\frac{4a}{3}

Dla a=334a=3\sqrt{34}: h=4⋅3343=434h=\dfrac{4\cdot3\sqrt{34}}{3}=4\sqrt{34}.

Poniewa SA⊥ABSA\perp AB i SA⊥ADSA\perp AD (bo SASA jest wysokoscia prostopadla do plaszczyzny podstawy), trojkaty SABSAB i SADSAD sa prostokatne z przyprostokatnymi h=434h=4\sqrt{34} i a=334a=3\sqrt{34}:

PSAB=PSAD=12⋅a⋅h=12⋅334⋅434=12⋅12⋅34=204P_{SAB}=P_{SAD}=\frac12\cdot a\cdot h = \frac12\cdot3\sqrt{34}\cdot4\sqrt{34} = \frac12\cdot12\cdot34 = 204

Dla scian SBCSBC i SCDSCD: ∣SB∣=∣SD∣=a2+h2=306+544=850=534|SB|=|SD|=\sqrt{a^2+h^2}=\sqrt{306+544}=\sqrt{850}=5\sqrt{34}, a ∣BC∣=∣CD∣=a=334|BC|=|CD|=a=3\sqrt{34}. Trojkat SBCSBC jest rownoramienny z podstawa BC=aBC=a i ramionami SB=SCSB=SC... obliczamy jego pole np. przez iloczyn wektorowy:

PSBC=PSCD=a2a2+h2=3342⋅850=3342⋅534=15⋅342=255P_{SBC}=P_{SCD} = \frac{a}{2}\sqrt{a^2+h^2} = \frac{3\sqrt{34}}{2}\cdot\sqrt{850} = \frac{3\sqrt{34}}{2}\cdot5\sqrt{34} = \frac{15\cdot34}{2} = 255

Calkowite pole powierzchni bocznej:

Pb=2⋅204+2⋅255=408+510=918P_b = 2\cdot204+2\cdot255 = 408+510 = 918
Klucz oceniania (5 punktów)
  • 1 pktWprowadzenie ukladu wspolrzednych (lub odpowiednich oznaczen) wykorzystujacego prostopadlosc SASA do podstawy i zapisanie wektorow normalnych (lub innej metody) do wyznaczenia zaleznosci miedzy aa (krawedzia podstawy) i h=∣SA∣h=|SA|.
  • 1 pktWyznaczenie zaleznosci cos⁡β=−a2a2+h2\cos\beta=-\frac{a^2}{a^2+h^2} (lub rownowaznej) i podstawienie danych.
  • 1 pktObliczenie wysokosci ostroslupa: h=∣SA∣=434h=|SA|=4\sqrt{34}.
  • 1 pktObliczenie dlugosci krawedzi bocznych SBSB i SDSD (rownych) potrzebnych do policzenia pol scian bocznych SBCSBC i SCDSCD: ∣SB∣=∣SD∣=534|SB|=|SD|=5\sqrt{34}.
  • 1 pktZastosowanie poprawnej metody i podanie poprawnego wyniku: pole powierzchni bocznej =918=918.

Skąd pochodzi to zadanie

Zadanie 10 z arkusza: Matura z matematyki — maj 2025, poziom rozszerzony.

Oryginalny arkusz (CKE): plik na stronie CKE (otwiera się w nowej karcie) · zasady oceniania (otwiera się w nowej karcie)

Podobne zadania

Wszystkie zadania z działu „Stereometria”

Rozwiąż cały arkuszWylosuj 40 zadań z matematyki

Zgłoś błąd w zadaniu