Przejdź do treści
maturas.pl

Zadanie 9 — Rownanie okregu o srodku dzielacym bok trojkata rownoramiennego | matura z matematyki, maj 2026

Przedmiot:
Matematyka
Poziom:
rozszerzony
Rok:
2026
Sesja:
maj
Dział:
Geometria analityczna
Punkty:
5
Formuła:
2023
Typ:
Zadanie otwarte

Treść zadania

W kartezjanskim ukladzie wspolrzednych (x,y)(x,y) punkty A=(1,−1)A=(1,-1) oraz B=(4,0)B=(4,0) sa wierzcholkami trojkata ABCABC, w ktorym ∣CA∣=∣CB∣|CA|=|CB|. Jedno z ramion trojkata ABCABC zawiera sie w prostej o rownaniu x+2y−4=0x+2y-4=0. Na boku ACAC tego trojkata obrano taki punkt MM, ze ∣AM∣:∣MC∣=1:4|AM|:|MC|=1:4.

Wyznacz rownanie okregu, ktory ma srodek w punkcie MM i przechodzi przez punkt CC. Zapisz obliczenia.

Źródło: CKE, arkusz z maja 2026 r.

Rozwiąż zadanie

Rozwiązanie krok po kroku

Pokaż przykładowe rozwiązanie

Sprawdzamy, ktory z punktow AA, BB lezy na prostej x+2y−4=0x+2y-4=0: dla A=(1,−1)A=(1,-1): 1+2(−1)−4=−5≠01+2(-1)-4=-5\neq0; dla B=(4,0)B=(4,0): 4+0−4=04+0-4=0. Zatem BB lezy na tej prostej, wiec ramieniem trojkata zawartym w tej prostej jest CBCB — a wiec rowniez punkt CC lezy na tej prostej.

Poniewaz ∣CA∣=∣CB∣|CA|=|CB|, punkt CC lezy takze na symetralnej odcinka ABAB. Srodek ABAB: (52,−12)\left(\frac52,-\frac12\right), kierunek AB=(3,1)AB=(3,1), wiec symetralna ma wspolczynnik kierunkowy −3-3:

y+12=−3(x−52)  ⟹  y=−3x+7y+\frac12 = -3\left(x-\frac52\right) \implies y=-3x+7

Punkt CC jest przecieciem tej prostej z prosta x+2y−4=0x+2y-4=0 (czyli y=2−x2y=2-\frac{x}{2}):

−3x+7=2−x2-3x+7 = 2-\frac{x}{2}
5=5x25 = \frac{5x}{2}
x=2,y=1x=2, \quad y=1

Zatem C=(2,1)C=(2,1).

Sprawdzenie: ∣CA∣=(1−2)2+(−1−1)2=1+4=5|CA|=\sqrt{(1-2)^2+(-1-1)^2}=\sqrt{1+4}=\sqrt5, ∣CB∣=(4−2)2+(0−1)2=4+1=5|CB|=\sqrt{(4-2)^2+(0-1)^2}=\sqrt{4+1}=\sqrt5 — rownosc spelniona.

Punkt MM dzieli odcinek ACAC w stosunku ∣AM∣:∣MC∣=1:4|AM|:|MC|=1:4, wiec M=A+15(C−A)M=A+\frac15(C-A):

M=(1,−1)+15(1,2)=(65,−35)M = (1,-1)+\frac15(1,2) = \left(\frac65,-\frac35\right)

Promien okregu: r=∣MC∣=45∣AC∣=455=455r=|MC|=\frac45|AC|=\frac45\sqrt5=\frac{4\sqrt5}{5}, wiec r2=165r^2=\frac{16}{5}.

Rownanie szukanego okregu:

(x−65)2+(y+35)2=165\left(x-\frac65\right)^2+\left(y+\frac35\right)^2 = \frac{16}{5}
Klucz oceniania (5 punktów)
  • 1 pktUstalenie, ze punkt BB lezy na prostej x+2y−4=0x+2y-4=0 (a punkt AA nie), wiec ramieniem trojkata zawartym w tej prostej jest CBCB, i zapisanie rownania symetralnej odcinka ABAB.
  • 1 pktWyznaczenie wspolrzednych punktu CC jako przeciecia prostej x+2y−4=0x+2y-4=0 z symetralna odcinka ABAB: C=(2,1)C=(2,1).
  • 1 pktSprawdzenie warunku ∣CA∣=∣CB∣|CA|=|CB| (obie dlugosci rowne 5\sqrt5).
  • 1 pktWyznaczenie wspolrzednych punktu MM dzielacego ACAC w stosunku 1:41:4: M=(65,−35)M=\left(\frac65,-\frac35\right), oraz obliczenie promienia r=∣MC∣=455r=|MC|=\frac{4\sqrt5}{5}.
  • 1 pktZastosowanie poprawnej metody i podanie poprawnego rownania okregu: (x−65)2+(y+35)2=165\left(x-\frac65\right)^2+\left(y+\frac35\right)^2=\frac{16}{5}.

Skąd pochodzi to zadanie

Zadanie 9 z arkusza: Matura z matematyki — maj 2026, poziom rozszerzony.

Oryginalny arkusz (CKE): plik na stronie CKE (otwiera się w nowej karcie) · zasady oceniania (otwiera się w nowej karcie)

Podobne zadania

Wszystkie zadania z działu „Geometria analityczna”

Rozwiąż cały arkuszWylosuj 40 zadań z matematyki

Zgłoś błąd w zadaniu